Інформація призначена тільки для фахівців сфери охорони здоров'я, осіб,
які мають вищу або середню спеціальну медичну освіту.

Підтвердіть, що Ви є фахівцем у сфері охорони здоров'я.

Международный эндокринологический журнал Том 22, №7, 2026

Вернуться к номеру

Фактори, що впливають на віддалену виживаність пацієнтів з адренокортикальним раком після хірургічного лікування

Авторы: Болгов М.Ю., Омельчук О.В., Подунайчук С.П.
ДУ «Інститут ендокринології та обміну речовин імені В.П. Комісаренка НАМН України», м. Київ, Україна

Рубрики: Эндокринология

Разделы: Клинические исследования

Версия для печати


Резюме

Актуальність. Адренокортикальний рак (АКР) — рідкісна злоякісна пухлина кори надниркових залоз з агресивним перебігом. Біологічна неоднорідність АКР пояснює значний діапазон клінічних наслідків навіть у межах однієї стадії. Поряд з анатомічним поширенням на прогноз впливають мітотична активність, статус краю резекції, вік, симптомний перебіг та автономна секреція кортизолу. Тому сучасна оцінка ризику поступово переходить від аналізу одного показника до інтегрованих моделей, зокрема S-GRAS, у якій поєднані стадія, ступінь злоякісності, радикальність резекції, вік і симптоми. Мета: поліпшити результати хірургічного лікування пацієнтів з адренокортикальним раком шляхом визначення факторів, що впливають на віддалену виживаність. Матеріали та методи. Проведено ретроспективний аналіз 102 пацієнтів з адренокортикальним раком, оперованих у клініці ДУ «Інститут ендокринології та обміну речовин імені академіка В.П. Комісаренка НАМН України» в 2002–2022 рр. До аналізу включали стать, вік, розмір пухлини, гормональну активність, категорії T, N і M, хірургічний доступ та календарний період операції. Виживаність оцінювали за методом Каплана — Маєра; криві порівнювали за логранговим критерієм. Результати. П’яти­річна загальна виживаність становила 54 %, десятирічна — 48 %. Виживаність була вищою при T1–T2 порівняно з T3–T4 (p < 0,005), N0 порівняно з N1 (p < 0,001) та M0 порівняно з M1 (p < 0,005). Збільшення розміру пухлини погіршувало прогноз; вже для межі 70 мм різниця була статистично значущою (p < 0,001). Відмінностей між гормонально неактивними пухлинами та пухлинами із синдромом Кушинга не виявлено (p = 0,900). Висновки. Основними несприятливими факторами віддаленої виживаності були місцеве поширення пухлини, ураження регіонарних лімфатичних вузлів, віддалені метастази та розмір пухлини понад 70 мм. Лапароскопічна адреналектомія може розглядатися лише у ретельно відібраних хворих без ознак інвазивного росту та метастатичного ураження заочеревинних лімфатичних вузлів.

Background. Adrenocortical carcinoma (ACC) is a rare, aggressive malignant tumor of the adrenal cortex. The biological heterogeneity of ACC accounts for a wide range of clinical outcomes, even within the same stage. In addition to anatomical extent, prognosis is influenced by mitotic activity, resection margin status, age, the presence of symptoms, and autonomous cortisol secretion. Consequently, modern risk assessment is shifting from the analysis of single parameters toward integrated models such as the S-GRAS score, which incorporate tumor stage, grade, completeness of resection, age, and symptoms. The purpose of the study was to improve the outcomes of surgical treatment in patients with ACC by identifying factors influencing long-term survival. Materials and methods. A retrospective analysis was performed of 102 patients with ACC who underwent surgery at the clinic of the V.P. Komisarenko Institute of Endocrinology and Metabolism of the National Aca­demy of Medical Sciences of Ukraine between 2002 and 2022. The analysis included sex, age, tumor size, hormonal activity, T, N, and M categories, surgical approach, and calendar period of surgery. Survival was estimated using the Kaplan-Meier method, and survival curves were compared using the log-rank test. Results. The 5-year overall survival rate was 54 %, and the 10-year rate was 48 %. Survival was higher in T1-T2 than in T3-T4 (p < 0.005), in N0 than in N1 (p < 0.001), and in M0 than in M1 (p < 0.005). Increasing tumor size was associated with a worse prognosis; the difference was statistically significant at a threshold of 70 mm (p < 0.001). No difference was found between hormonally inactive tumors and tumors associated with Cushing’s syndrome (p = 0.900). Conclusions. The main adverse factors affecting long-term survival were local tumor extension, regional lymph node involvement, distant metastases, and tumor size greater than 70 mm. Laparoscopic adrenalectomy may be considered only in carefully selected patients without evidence of invasive tumor growth or metastatic involvement of retroperitoneal lymph nodes.


Ключевые слова

адренокортикальний рак; адреналектомія; загальна виживаність; TNM; розмір пухлини; лапароскопічна хірургія

adrenocortical carcinoma; adrenalectomy; overall survival; TNM; tumor size; laparoscopic surgery


Для ознакомления с полным содержанием статьи необходимо оформить подписку на журнал.


Список литературы

  1. Menon G, Prasath S, Correa R. Adrenocortical Carcinoma. 2025 Dec 13. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan–. PMID: 31536189.
  2. Fassnacht M, Dekkers OM, Else T, et al. European Society of Endocrinology Clinical Practice Guidelines on the management of adrenocortical carcinoma in adults, in collaboration with the European Network for the Study of Adrenal Tumors. Eur J Endocrinol. 2018;179(4):G1-G46. doi: 10.1530/EJE-18-0608.
  3. Fassnacht M, Assie G, Baudin E, et al. Adrenocortical carcinomas and malignant phaeochromocytomas: ESMO–EURACAN Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol. 2020;31(11):1476-1490. https://doi.org/10.1016/j.annonc.2020.08.2099.
  4. Gaujoux S, Mihai R, Carnaille B, et al., on behalf of the joint working group of ESES and ENSAT, European Society of Endocrine Surgeons (ESES) and European Network for the Study of Adrenal Tumours (ENSAT). Recommendations for the surgical management of adrenocortical carcinoma. BJS. 2017 March;104(Iss. 4):358-376. https://doi.org/10.1002/bjs.10414.
  5. Kwak J, Lee KE. Minimally Invasive Adrenal Surgery. Endocrinol Metab. 2020;35(4):774-783.
  6. Kastelan D, Knezevic N, Zibar Tomsic K, et al. Open vs laparoscopic adrenalectomy for localized adrenocortical carcinoma. Clin Endocrinol (Oxf). 2020;93:404-408. https://doi.org/10.1111/cen.14251.
  7. Hu X, Yang WX, Shao YX, Dou WC, Xiong SC, Li X. Minimally Invasive Versus Open Adrenalectomy in Patients with Adrenocortical Carcinoma: A Meta-analysis. Ann Surg Oncol. 2020 Oct;27(10):3858-3869. doi: 10.1245/s10434-020-08454-1. Epub 2020 Apr 10. PMID: 32277316.
  8. Buller DM, Hennessey AM, Ristau BT. Open versus minimally invasive surgery for suspected adrenocortical carcinoma. Transl Androl Urol. 2021 May;10(5):2246-2263. doi: 10.21037/tau.2020.01.11. PMID: 34159107; PMCID: PMC8185676.
  9. Fassnacht M, Johanssen S, Quinkler M, et al. Limited prognostic value of the 2004 International Union Against Cancer staging classification for adrenocortical carcinoma: proposal for a revised TNM classification. Cancer. 2009;115(2):243-250. https://doi.org/10.1002/cncr.24030.
  10. Lughezzani G, Sun M, Perrotte P, et al. The European Network for the Study of Adrenal Tumors staging system is prognostically superior to the international union against cancer-staging system: a North American validation. Eur J Cancer. 2010 Mar;46(4):713-9. doi: 10.1016/j.ejca.2009.12.007. Epub 2010 Jan 13. PMID: 20044246.
  11. Libé R, Borget I, Ronchi CL, et al. Prognostic factors in stage III–IV adrenocortical carcinomas (ACC): an European Network for the Study of Adrenal Tumor (ENSAT) study. Ann Oncol. 2015;26(10):2119-2125. https://doi.org/10.1093/annonc/mdv329.
  12. Yasar HA, Aktas BY, Ucar G, et al. Adrenocortical Cancer in the Real World: A Comprehensive Analysis of Clinical Features and Management from the Turkish Oncology Group (TOG). Clin Genitourin Cancer. 2024;22(3):102077. https://doi.org/10.1016/j.clgc.2024.102077.
  13. Baek SK, Lee SH, Park SS, et al. The Modified S-GRAS Scoring System for Prognosis in Korean with Adrenocortical Carcinoma. Endocrinol Metab. 2024;39(5):803-812.
  14. Kwon D, Rah CS, Kim BC, et al. Early stage adrenocortical carcinoma-what contributes to poor prognosis after adrenalectomy? A retrospective cohort study. Ann Surg Treat Res. 2024 Oct;107(4):187-194. doi: 10.4174/astr.2024.107.4.187. Epub 2024 Sep 30. PMID: 39416880; PMCID: PMC11473319.
  15. Procopio PF, Pennestrì F, Laurino A, et al. Impact of en bloc extended R0 resections on oncological outcome of locally advanced adrenocortical carcinoma. Updates Surg. 2026;78:307-317. https://doi.org/10.1007/s13304-025-02215-z.
  16. Wu K, Liu Z, Li X, Lu Y. Adrenal Surgery for Synchronously Metastatic Adrenocortical Carcinoma: A Population-Based Analysis. World J Surg. 2021;45(5):1457-1465. https://doi.org/10.1007/s00268-021-05957-0.
  17. Alesina PF, Knyazeva P, Walz MK. Posterior retroperitoneoscopic adrenalectomy (PRA) in adrenocortical carcinoma (ACC). Langenbecks Arch Surg. 2026;411:28. https://doi.org/10.1007/s00423-025-03919-x.
  18. Fassnacht M, Puglisi S, Kimpel O, Terzolo M. Adrenocortical carcinoma: a practical guide for clinicians. Lancet Diabetes Endocrinol. 2025;13(5):438-452. https://doi.org/10.1016/S2213-8587(24)00378-4.

Вернуться к номеру